vrijdag 19 april 2013

Religie en geestelijk leven

Omdat deze informatieve pagina van het internet leek te zijn verdwenen (behalve nog tijdelijk in Google-cache) plaatste ik hem hieronder.




Religie en geestelijk leven
 

Godsdienstige samenstelling

In 2005/06 rekende volgens het CBS 58% van de Nederlanders (ruim 9 miljoen mensen) zich tot een kerk of levensbeschouwelijke groepering. Daaronder vormden de roomsen met 28,9% de grootste groep gevolgd door protestanten 18,9% (ruim 13,5% leden PKN, ruim 5,4% reformatorisch of evangelisch), moslims 5,3% en anderszins gelovigen (bijv joods, hindoe) 5%. De rest van de bevolking (41,8%; 6,7 miljoen) gaf geen geloofsrichting op. Onder leden van kerken daalde het kerkbezoek tussen 1970 en 2005 van 70 naar 38%. in 2005/06 ging 20% van de 9 miljoen gelovigen wekelijks naar een bijeenkomst van hun geloofsgemeenschap. Traditioneel zijn de zuidelijke provincies Noord-Brabant en Limburg rooms. In Limburg ziet men bijv veel wegkapelletjes. Noord-Nederland, de kop van Overijssel, de Veluwe en zuidwest Nederland zijn traditioneel grotendeels protestant. De meeste Islamieten wonen in grote steden (m.n in de randstad).
 

Geschiedenis

Nederland werd vanaf 500 na Chr. langzaam gekerstend en de kerk nam daarbij bestaande gebruiken en feestdagen over om het christendom acceptabeler te maken voor de bevolking. Een bekend wapenfeit uit deze bekeringsfase is de moord op missionaris Bonifatius in 754 bij Dokkum (Friesland). Deze kon echter niet verhinderen dat rond 850 de kerstening grotendeels was voltooid. Keizer Karel de Grote had er een belangrijk aandeel in dat het land formeel rooms werd. In het begin van de 16e eeuw bekritiseerde humanist en theoloog Desiderius Erasmus (1466-1536) materialistische en andere excessen in de roomse kerk en later in de 16e eeuw raakte het Calvinisme in zwang. Door de toenmalige Spaans Habsburgse heersers werd het protestantisme verboden en veel protestanten vonden een droevig einde op de brandstapels van de inquisitie na eerst gemarteld te zijn. Desondanks werden er stiekem erediensten gehouden (hagenpreken) en het verzet van het volk kwam tot uitbarsting in een beeldenstorm in roomse kerkgebouwen. Door de hieruit voortvloeiende 80 jarige oorlog tegen de Spanjaarden is het calvinisme heel lang een onderdeel geweest van de nationale identiteit. Wel werden tijdens de 80 jarige oorlog en daarna roomse erediensten gedoogd. Ze werden gehouden in schuilkerken, zoals "Onze Lieve Heer op zolder" in Amsterdam. Via de grondwet van 1848 werd vrijheid van godsdienst ingevoerd en daarmee was de scheiding van kerk en staat een feit. Kort nadien kreeg Nederland voor het eerst sinds de 16e eeuw weer een rooms bisdom. Via de schoolstrijd in de eerste decennia van de 20e eeuw werd de gelijke berechtiging van openbaar en levensbeschouwelijk onderwijs een feit. Via de komst van gastarbeiders uit Turkije en Marokko in de 60er jaren kreeg de Islam voet aan de grond.
 

Immigrantenreligies

Door de over­komst van familieleden en huwelijkspartners uit deze landen, de komst van Surinaamse moslims en de aanwas vanuit asielzoekerlanden (m.n. Irak, Iran, Afghanistan en Somalië) telde de groep met Islamitische wortels in 2007 rond 850.000 leden (ruim 5% van de bevolking; 325.000 met Turkse, 260.000 met Marokkaanse, 34.000 met Surinaamse, 31.000 met Afghaanse en 27.000 met Irakese wortels). Daarvan was ongeveer de helft praktiserend moslim. Ze beschikten over 480 moskeeën. Omdat er pas in 2005 een Nederlandse imamopleiding kwam en de islam vele richtingen kent werden de voorgangers uit de landen van herkomst gehaald. De meeste Islamieten zijn soenniet. Het merendeel van de bijna 100.000 Nederlandse Hin­does heeft wortels in Suriname. Vaak wordt onderbelicht dat de grote meerderheid van de Nederlanders met wortels in den vreemde Christen zijn. Evangelische kerkgenootschappen zijn bijv onder de zgn. niet-westerse allochtonen (allochtonen uit Afrika, Latijns Amerika of Azië buiten Japan; term van het CBS) sterk vertegenwoordigd. Bijna de helft van deze groep allochtonen in Nederland  is christen en ze zijn als zodanig in meerderheid kerkser dan autochtonen.
 
In 2003 telde Nederland 1 (vaak kleine) moskee per 2000 moslims en 1 kerk per 1700 christenen; 1 per 1200 protestanten en 1 (vaak grote) kerk per  2700 roomsen. Van de roomsen bezocht 25%, van de protestanten 40% (PKN 33%, reformatorisch en evangelisch protestanten 50%) en van de Islamieten naar schatting 25% minstens 2 keer per maand een eredienst. Ook allochtone evangelische groepen hebben dikwijls ruimtegebrek. Zo houden ze bijv wel erediensten in ongebruikte parkeergarages onder flats.
 

Huidige godsdienstige situatie

Nederland seculariseert onmiskenbaar. Het volksdeel dat de stelling on­derschrijft dat er een god bestaat die zich met ieder mens persoonlijk bezig houdt daalde tussen 1966 en 2004 van bijna 50 naar 20%. Het merendeel van deze groep woont re­gelmatig erediensten bij. Het gedeelte dat in een moeilijk nader te definiëren hogere macht gelooft (levenskracht, bewuste kosmos, "ietsisme") steeg van 30 naar 40%. Van deze groep geloven velen in reïncarna­tie, een bezielde kosmos en wonderen en weinigen in blind toeval. Onder dit segment vallen ook de theosofen, antroposofen en leden van alternatieve geloofsgemeenschap­pen in de New-Age sfeer. De groep die tot de agnosten moet worden gerekend (ik weet niet of er een god, een hogere macht of leven na de dood bestaat) steeg van 17 naar 30% en het contingent der atheïsten (er bestaat geen god, hogere macht of leven na de dood) van 4 naar 13%. Volgens het SCP ziet 55% zich als christen, maar gelooft binnen deze groep slechts 30% in het bestaan van god en is 50% ietsist of agnost. In Nederland lopen zelfs enkele protestante predikanten rond die openlijk atheïst zijn. Onder de roomsen ziet 78% de kerk als een belangrijk ankerpunt voor normen en waarden, maar 2 van de 3 roomsen wijzen het officiële standpunt van hun kerk over echtscheiding, homohuwelijk en abortus af. Volgens Eurobarometer 225 wave 63.1 was het volksdeel dat vaak (41%, EU 35% in 2005) of soms (38 om 39%) nadacht over de zin van het leven tamelijk groot naar EU maatstaven. Volgens dit verslag geloofde 34% van de Nederlanders van 14+ (4 na laagste EU25, EU 52%) in het bestaan van god, was 37% (EU 27%) ietsist, 33% (EU 18%) atheïst en 5% (EU 3%) agnost. In 2006 was het volksdeel dat de stelling onderschreef dat de plaats van religie in de samenleving te belangrijk is in Nederland het op 4 na kleinste binnen de Eu (31 om 46%).
 
De secularisering heeft zich formeel het snelst voltrokken binnen de Nederlands Hervormde kerk die tussen 1954 en 2004 tweederde van haar ledenbestand verloor. In april 2004 fuseerden enkele gematigde protestante kerkgenoot­schappen (met de hervormde en gereformeerde kerken als grootste) tot de protestante kerken van Nederland (PKN).
 
Geloof
Verdeling 2005/06 in %
Bezoek erediensten (%)
Zelden/nooit
Niet wekelijks
Wekelijks
Geen
41,8
100
-
-
Rooms
28,9
57
36
7
Protestant
18,9
42
27
31
Islam
5,3
52
21
27
Anders
5,0
37
23
41
 
Onder reformatorische en evangelische protestanten ligt het kerkbezoek aanzienlijk hoger dan bij de PKN. Bij de Islamieten komt het moskeebezoek voornamelijk op het conto van mannen. Van hen ging 36% wekelijks naar de moskee en van de vrouwen 16%. In 2006 waren 12.000 autochtone Nederlanders (bekeerd of kind van 2e generatie niet westerse allochtonen) moslim. 
 

Godsdienstvrijheid

Geloofsgemeenschappen in Nederland hebben altijd vreedzaam naast elkaar bestaan en m.n. binnen de PKN wordt de dialoog met de Islam gezocht. Ze hebben, zolang ze de openbare orde en de volksgezondheid niet in gevaar brengen, ge­lijke rechten op eigen onderwijs en zorginstellingen en overheidssteun en hier wordt veelvuldig gebruik van gemaakt. Hoewel Nederland geen staatsgodsdienst kent en thans slechts een minderheid gelovig christen is, spreekt de vorstin in haar jaarlijkse redevoe­ring bij het indienen van de rijksbegroting in september een christelijke bede uit. In 2003 en 2004 werden er ruim 320 antisemitische incidenten gerapporteerd; dikwijls uit de ultrarechtse hoek (bijv het bekladden van graven met hakenkruisen), maar ook steeds vaker uit haat tegen het vernederende Israëlische optreden tegen de Palestijnen. In 2005 was het aantal gerapporteerde incidenten gedaald naar 159, in juli/augustus 2006 gevolgd door een scherpe opleving (105 incidenten) i.v.b met het conflict in Libanon. In 2006 nam ook het antisemitisme op extreemrechtse websites sterk toe en in maart 2007 opende de regering een website om het aan te geven.
 

Ontwikkelingen in verband met de Islam

Na de aanslagen van 11 september 2001 en de moord op de politicus Pim For­tuyn (die de Islam een achterlijke cultuur had genoemd) en nadat bekend was geworden dat een onevenredig groot deel van de kleine criminaliteit op rekening kwam van jonge­ren van Islamitische herkomst kwamen de verhoudingen m.n. in de randstad (het grootste aandeel Islamieten) meer op scherp te staan. Radicale standpunten die sommige imams bij donderpreken in eigen kring te berde brachten wer­den breed uitgemeten in de media en de moslims kregen veel generaliserende en soms ronduit kwetsende kritiek over zich heen over het gedrag van hun jeugd; hun standpunten omtrent vrouwenrechten, homoseksualiteit en lijfstraffen en hun gebrek aan kennis van de Nederlandse taal en cultuur. Velen onder hen voelden zich hierdoor in het nauw ge­dreven en gestigmatiseerd. Steeds meer moslimmeisjes gingen, mede om hun recht op een eigen identiteit te demonstreren, met hoofddoekjes en soms zelfs in burka's (alles bedekkende mobiele jurktenten met een gaasje om zich visueel te kunnen oriënteren) de straat op. Rechtszaken die hier uit voort­vloeiden resulteerden in een verbod op hoofd­doekjes in geüniformeerde beroepen en op burka's op school vanwege hun contactbe­lemmerende aard.
 
Onder Marokkaanse jongens die zich identificeerden met de onderdrukking van de Palestijnen door Israël en met het anti-Amerikanisme in de Arabische wereld kwamen steeds va­ker antisemi­tische oprispingen voor. Marok­kaanse organisaties hebben er, onder meer via voorlich­ting aan deze jongens over de holocaust en de visie op joden in Marokko zelf, toe bijge­dragen dat dit verschijnsel werd ingedamd. In 2004 werden verplichte inburgeringcur­sussen ingevoerd voor grote groepen immigranten. In november van dat jaar werd de natie opnieuw opgeschrikt door een poli­tieke moord, ditmaal op filmer Theo van Gogh. De dader komt uit een Islamitisch nest en was ondanks een goede op­leiding en dito ken­nis van de Nederlandse taal en cultuur geradicaliseerd. De moord resulteerde in een korte golf van aansla­gen op moskeeën, Islamitische scholen en (enkele) kerken, in hef­tige discussies rond het spanningveld tussen vrijheid van gods­dienst en vrijheid van me­ningsuiting en (tussen 2005 en 2007) in fre­quente klachten van jongeren uit de islamiti­sche hoek over afwijzing bij sollicitaties vanwege hun achtergrond.
 
Tussen 1985 en 2001 is de radicale evangeliste Jenny Goeree 3 maal veroordeeld wegens discriminatie van joden en homo's en rond 2005 zijn enkele al te radicaal prekende Salafistische imams het land uitgezet. Via rechtszaken nadien werd duidelijk dat religieuze feestdagen en gebrui­ken geen grond voor ontslag of afwijzing bij sollicitaties mo­gen vormen en dat discriminerende uitlatin­gen uit heilige boeken onder de godsdienstvrijheid vallen en dus niet strafbaar zijn. Door het laatste en door incidenten naderhand (zoals het van zijn bed lichten en 30 uur vasthouden van een cartoonist in mei 2008) heeft onder niet gelovige autochtone publicisten en dito publicisten uit Islamitische landen tussen 2006 en 2008 de indruk postgeval dat gelovigen naar hartelust mogen discrimineren en haat zaaien, terwijl niet gelovigen worden aangepakt wanneer ze hetzelfde doen bij gelovigen. Sommigen pleiten er om die reden voor om de antidiscriminatiewet af te schaffen. In 2007 en 2008 mocht arabist Hans Jansen, die de radicale kanten van de Islam overbelicht, opvallend vaak komen opdraven op tv en politieke groepen met xenofobe en anti-islam trekken bleven veel media-aandacht opeisen (m.n in de persoon van Geert Wilders die met zijn partij PVV in november 2006 9 zetels kreeg). Volgens de peilingen krijgen ze de steun van 20 à 25% van de Nederlanders; het meest in de randstad en het minst in het noorden van het land. In mei 2008 gaven Islamitische organisaties opnieuw blijk van zelfreinigend vermogen. Een radicale imam met fatwaneigingen voelden ze aan de tand over het feit dat hij een maand eerder de voorzitter van een Amsterdamse stadsdeelraad Ahmed Marcouch had neergezet als een ongelovige hypocriet. Daarop bood de imam Marcouch (heel Nederlands) zijn excuses aan. Voor iemand uit een schaamte en ontkenningscultuur is dat een grotere stap dan voor een autochtone Nederlander.
  Originele bron..

Deze informatie bleek nog wel te bestaan, maar die is verplaatst naar HIER

Religie en geestelijk leven 


België...

Denemarken...

Duitsland...

En zo verder...

Klik op een land, klik daarna op de subcategorie Bevolking, en daarna op Religie en geestelijk leven

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Zie: HTML-tags in reacties toepassen en open met deze link een nieuw tabblad of nieuwe pagina om de aanwijzingen te kunnen raadplegen.